مبانی فقهی نکاح موقت طولانی مدت از دیدگاه امام خمینی و ایت الله خویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

10.22111/csjfl.2026.55178.1006

چکیده

موضوع عقد موقت به‌خصوص طولانی‌مدت از مباحث جنجالی و بحث‌برانگیز می‌باشد. در مورد عقد موقت طولانی‌مدت حضرت امام معتقدند نکاحی که مدت در آن ذکر شده باشد هرچند طولانی باشد موقت است؛ اما آیت‌الله خویی می‌فرمایند در نکاح منقطع ذکر مدت مشخص و معین شرط است به‌طوری که از عمر متعارف زوجین بیشتر نباشد وگرنه بنا بر قول اظهر عقد دائم خواهد بود. پژوهش حاضر از نوع پژوهش کتابخانه‌ای است و روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. سؤال مسئله این است که مبانی فقهی نکاح موقت طولانی‌مدت از دیدگاه امام و مرحوم خویی چیست؟ فتوای فقها و علت اختلاف فتوا در چیست؟ نتایجی که از پژوهش به‌دست می‌آید، با توجه به دیدگاه حضرت امام که عقد تابع قصد می‌باشد، در نتیجه عقد موقت هرچقدر طولانی باشد عقد موقت خواهد بود و براساس اصل صحت قرارداد، عدم تعیین اقل و اکثر در عقد، عدم وجود نص قانونی یا فقهی، نظرات فقهای عصر حاضر و وحدت رویه قضایی، عقد موقت خواهد بود؛ اما براساس نظر مرحوم خویی که عقد دائم شود، از جهت اینکه ضرر به زوج وارد می‌شود، می‌توان با شروط ضمن عقد از جهت وجود نفقه و همچنین وکالت بلاعزل در بخشش باقی‌مانده مدت برای زوجه تا حدودی جلوی ضرر به زن را گرفت. هرچند متعاقدین عاقل و بالغ و با اختیار خود این قرارداد را پذیرفتند. البته اختلاف فتوا به اختلاف در مبانی فقهی آنان برمی‌گردد و نتایجی که از جهت حکم به‌دست می‌آید فقط حکم وضعی و ترتب اثر و عدم ترتب اثر بر نکاح (موقت یا دائم) مورد توجه است نه حکم تکلیفی وجوب یا عدم وجوب آن.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مطالعات تطبیقی ​​فقه و حقوق خانواده
دوره 1، شماره 1
فروردین 1405
صفحه 45-58

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار