تأملی بر حکم اولیه فقهی شیردهی مادر به شیرخوار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 نویسنده مسئول: دانش‌آموختۀ دکتری، استاد مدعو، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

10.22111/csjfl.2026.55442.1013

چکیده

بحث شیردهی شیرخوار به عنوان یکی از مصادیق بارز حضانت در ماده ی ) ۱۱۶۸ لغایت ۱۱۷۹ ق.م) هم حق و هم تکلیف والدین لحاظ گردیده است. پدر به طور غیرمستقیم و مادر به طور مستقیم در نفقه‌ی پاک شیرخوار، در سلامت خود، کودک، خانواده و حتی جامعه نقش بنیادین دارند. نویسنده در این مقاله به روش توصیفی و تحلیل اسناد (آیه ۲۳۳ بقره )، داده های طبی، روایات و آرای فقهاء ابتدا پیشینه بحث را ذکر نموده و سپس حکم اولیه و ثانویه‌ی فقهی شیردهی کودک شیرخوار را به عنوان داده های اولیه و مبادی تصوری و تصدیقی بحث، مطرح و بالاخره ثابت می‌کند که بنا به حکم اولیه (برخلاف دیدگاه های پیشین)، بر مادر واجب است که نوزاد خود را در مدت متعارف و مطلوب شیر دهد و همین طور شیردهی مادر از باب اعتذار و تکلیف عسر و حرجی از منظر حکم وضعی عزیمت نیست بلکه رخصت تلقی می شود .یعنی با فقدان شرایط مطلوب، و در وهله‌ی ثانیه به ناچار می توان از تغذیه جایگزین استفاده نمود. در ضرورت بحث همین بس که سالیانه سازمان بهداشت جهانی و سازمان های درون کشوری با یافته های جدید تجربی مواجه می شوند و بر دامنه‌ی پیام رسانی آکادمیک و چند جانبه می افزایند تا بدین وسیله از لطمات و خطرات و حتی مرگ و میرهای دردناک نوزادان کاسته و بر رویکرد تغذیه با شیر مادر جهت تضمین سلامت نسل های آینده پافشاری نمایند. بدون شک دانش افزایی مستدل و مستند علمی و دینی در این رویکرد، نقش ممتازی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مطالعات تطبیقی ​​فقه و حقوق خانواده
دوره 1، شماره 1
فروردین 1405
صفحه 31-44

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار